Gerelateerde Keynotes en Workshops:

• Ontdek de ondernemer in jou
• Risky Business

Cultureel ondernemerschap

Mogelijkheden zien, die een ander nog niet heeft gezien en daarmee waarde creëren voor jezelf, je omgeving, je koper of je publiek, dat is ondernemerschap. Kunstenaars zijn juist goed in het zien van mogelijkheden en kiezen graag hun eigen pad. Duidelijke eigenschappen en vaardigheden van een ondernemende ondernemer als prestatiegerichtheid, zelfstandigheid, risicobereidheid, dominantie, doorzettingsvermogen, creativiteit behoren de creatieveling al toe. Je kunt als kunstenaar of culturele instelling je ondernemerschap vormgeven door aandacht te besteden aan met elkaar samenhangende aspecten als het zoeken naar mogelijkheden om de eigen inkomsten te vergroten, het versterken van je marketing (vertel jouw verhaal), het gebruik van nieuwe media en het aangaan van samenwerking binnen en buiten je sector.

Projecten en onafhankelijke organisaties om je te begeleiden in je ondernemerschap:
> IkStartSmart

> Cultuur Ondernemen

> Xpert CMKB

Artistiek & Zakelijk

Als cultureel ondernemer bevind je je op het spanningsveld tussen enerzijds artistieke ambities en anderzijds verkoopbaarheid en toegankelijkheid van je werk en in algemene zin de publieksvoorkeuren. De rol en invloed van autonome beeldende kunst en individuele expressie, is pas de laatste 50 jaar van belang en tekenend voor de ontwikkeling van de kunsten en de kunstenaar. Je wordt als student aan de Kunstacademie begeleid in je zoektocht naar je eigen kwaliteiten en interesses. Bij het streven naar kwaliteit spelen onderzoek en experiment een grote rol, waarbij nieuwe ontwikkelingen binnen en tussen disciplines worden gestimuleerd. Daarnaast is de maatschappelijke invloed van belang. De kunstenaar van nu is de spiegel van de maatschappij, zonder zichzelf erin te mengen. Hoe verwezenlijk je nu je artistieke ambities op een zakelijke manier? We hebben het hierin over twee zaken enerzijds het vermarkten van je product en anderzijds de financiering ervan. Bij het vermarkten van je product, kun je als kunstenaar bij uitstek gebruik maken van jouw passie en drijfveer. Neem je kijker mee in jouw verhaal, ook wel storytelling genoemd. Een andere mogelijkheid om daar te komen, is door gebruik te maken van de zogenaamde ‘Golden circle’ van Simon Sinek: Waarom, Hoe en Wat? Klik hier voor zijn uitleg tijdens Tedx. Voor financiering van je product of project zijn er vele vormen mogelijk. Een interessant initiatief, ook specifiek voor kunstenaars is crowdfunding via Crowdaboutnow of Voordekunst. Ondernemers die investeren in andere ondernemers, soms gecombineerd met coaching.

Ondernemersvaardigheden

Ondanks dat een kunstenaar net als ieder persoon uniek is in sommige aspecten, loopt zij tegen dezelfde zaken aan als ieder andere ondernemer. De verschillen tussen een reguliere MKB ondernemer, een culturele organisatie of artistiek professional lijken groot, maar ze hebben tevens veel overeenkomsten. Paul Fentener van Vlissingen van SHV zei, in zijn boek ‘Ondernemers zijn ezels’ over zijn visie over ondernemen, al eerder “Een entrepreneur is een kunstenaar”. Het creatief vermogen om te kunnen anticiperen op de omgeving en nieuwe business concepten te ontwikkelen betreft het pionierschap en bepaalt mede het succes van het ondernemerschap. In ieder bedrijf moeten problemen en kansen worden opgepakt om te overleven en succesvol te zijn en hiervoor zijn de toegeschreven eigenschappen van een kunstenaar uiterst handig om te hebben.

Investeringen gaan voor de baten uit, een duidelijke ondernemersuitspraak, en zeer van toepassing op de creatieve sector. Het spanningsveld tussen efficiency en artistieke keuzes is lastig. De productie van een creatief bedrijf moet constant zijn en in lijn met de verwachtingen en waarden van het publiek of opdrachtgever om hun aandacht te trekken en ze te verleiden tot koop. Niet anders dan een regulier bedrijf. Er is één groot verschil en dat is in de mate van onzekerheid. Enerzijds door de marktwerking anderzijds door het karakter van een creatief entrepreneur.

In het boek ‘Entrepreneurship of creative industries’ van Collette Henry, wordt gesteld dat juist creatief ondernemers over de competenties beschikken die aan ondernemers worden toegeëigend, als risicobereidheid, maar ook effectiviteit, creativiteit, vernieuwend en prestatiegerichtheid. En al eerder werden competenties als doorzettingsvermogen, zelfredzaamheid, aanpassingsvermogen, autonomiteit en creativiteit toegeschreven aan kunstenaars door Pufal-Struzik (1992) en Dubek et al (1991). Deze eigenschappen behoren wederom een traditionele entrepreneur ook toe. Inzicht in je eigen ondernemersvaardigheden, je drijfveren en je aanpakvoorkeur (denkstijl) in je ondernemerschap, helpen je in het maken van de voor jou juiste keuzes en dragen bij aan de ontwikkeling van jou als ondernemer. Om hiermee aan de slag te gaan, kun je starten met de CreativeScan. Dit is een wetenschappelijk gevalideerde ondernemerstest, speciaal ontwikkeld voor ondernemende professionals in de creatieve sector.

Inspiratiekamer

Wil je je verder inlezen en verdiepen. Dan raden wij deze boeken aan:

Heb je vragen hierover? Loop je tegen bepaalde zaken aan? Laat het weten, misschien kan ik je op weg helpen.

Het bericht Hoe word ik succesvoller als cultureel ondernemer? verscheen eerst op CreativeMV.

Ze is kostwinner voor de familie en verdiend zogezegd ‘enkele slordige duizenden piekjes per schilderij’. De ijdele Tante Til heeft de gave om mensen met de roze verf te bedwelmen om ze zo weer op het rechte pad te brengen of om ze van hun problemen te verlossen. In dit fragment ontmoet ze voor het eerst de nieuwe buurvrouw, en komen een aantal vooroordelen bij elkaar.

Vooroordelen

Dit is voor de culturele sector, naar mijn mening, een van de grootste obstakels in de ontwikkeling van haar ondernemerschap. Er bestaat een beeld van de sector als elitair, creatief en dus vaag, geen ‘echte’ waardecreatie, maar het kost geld. Dit zijn maar even wat stellingen kort door de bocht. Echter in elke bagatellisatie of chargering zit wel een kern van waarheid. Het imago van de sector wordt door de sector zelf gecreëerd en in stand gehouden. Kunst met een kleine of grote K, discussies over “Wat is kunst?” en “Wie kan en mag daarover oordelen?”.

Ander perspectief begint bij jezelf

Ik was laatst bij een bijeenkomst van de zogenaamde Creatop. Ik heb mij verbaasd over de wijze waarop de creatieve sector werd benaderd en misschien wel zichzelf zag. Hoezo contact zoeken met het MKB? Negentig procent van het bedrijfsleven in Nederland is MKB en daar hoort de creatieve sector gewoon bij.

In mijn eerdere blog ga ik in op de rol van de kunstenaar en hun ontwikkeling via de Kunstacademies. Autonoom denken en een spiegel zijn voor de maatschappij staan centraal. Toch wil de sector, in bredere zin als gedefinieerde topsector, weer deel gaan nemen en niet alleen als waarnemer optreden. Dit is een belangrijke kanteling sinds lange tijd. Ik geloof niet zozeer dat het afschaffen van de subsidies hiertoe nu direct hebben bijgedragen of het topsectorenbeleid van Economie, Landbouw en Innovatie, maar veel meer de verandering van de tijd. Het is al veel eerder ingezet. Broedplaatsen als Sillicon Valley, of plekken in Amsterdam Noord, waar kunstenaars en creatieven, traditionele bedrijven aantrekken en bijdragen, soms onbewust, aan innovaties. Net als Tante Til met haar kloddertje roze, draagt de creatieve sector oplossingen en een ander perspectief aan voor problemen van de bedrijven in hun ontwikkeling. Samen bouwen aan de toekomst en vraaggestuurd vanuit beide kanten, zowel vanuit de creatieve sector als de andere sectoren. Als dit authentiek en autonoom van welk beleidsstuk dan ook, gebeurt, dan volgt de individuele economische waardecreatie vanzelf.

Het bericht Cultureel ondernemerschap van Tante Til verscheen eerst op CreativeMV.