Cultureel ondernemerschap

Desalniettemin speelde in de Renaissance commercie al een rol. De schilder’s reputatie rustte op zijn vermogen om commerciële interesse in zijn werk op te wekken en niet op een paar intrinsieke criteria voor intellectuele waarde van het werk. Picasso leerde door te kijken naar anderen. Hij vertrok naar Parijs om te zien hoe zijn collega’s Gauguin en Van Gogh schilderde. Hij observeerde hoe zij schilderden, maar kopieerde niet. Hij maakte iets nieuws, iets beters. Picasso maakte daarnaast reclameposters om geld te verdienen. Ongelofelijk bijna de kwantiteit aan productie en de gepaarde hoge kwaliteit. Het zware bestaan als kunstenaar gebruikte hij als inspiratie voor zijn werk. Het leven aan de zelfkant van de maatschappij van rondtrekkende circusartiesten, salimbanques, als metafoor. Het feit dat een extrinsieke motivatie als geld er niet is, zegt niks over de zakelijke kwaliteiten van de kunstenaar. Als je kijkt naar ondernemerschap, of cultureel ondernemerschap in dit geval, dan blijkt uit onderzoek naar de benodigde competenties dat dit niet veel verschilt van de eigenschappen en kwaliteiten van een creatief persoon. Dus hoezo wars van ondernemerschap? Er zijn veel overeenkomsten. Kansen zien, kansen benutten en waardecreatie. Dit laatste hoeft geen geld te betekenen, maar kan ook je eigen geluk of ontwikkeling zijn. Niet anders dan toentertijd de behoefte van Van Gogh om te schilderen, zonder dat hij er rijk van is geworden. Commercie, is waardecreatie in de vorm van geld, een onderdeel van ondernemerschap.

Marktwerking

Macro-economische gezien, is volledige marktwerking in de culturele sector, naar mijn mening, een utopie. De sector begeeft zich vaak op het vlak van het onderzoek, ontdekken, creëren en hier is simpelweg nog geen vraag of markt naar. Op de zogenaamde markt van de culturele sector zou je, de Wet van Pareto, het 80/20 principe kunnen toepassen. 20 % van de culturele instellingen bereikt 80% van de markt. Dit is het beleid dat Staatssecretaris Zijlstra op dit moment hanteert. Hij subsidieert een klein aantal publiekstrekkende culturele instellingen. Echter is op de creatieve sector deze lineaire denkwijze niet van toepassing. We moeten terug naar de basis en vraagtekens zetten bij heersende opvattingen over factoren die het succes bepalen. Hiertoe moeten we een controversieel punt aansnijden: is grootschaligheid een voordeel of een nadeel? Er gaat bijna geen discussie over kunst en cultuur voorbij zonder dat het verschil tussen hoge en lage cultuur wordt aangehaald. Met deze twee begrippen wordt het contrast tussen elitaire kunstvormen en populaire cultuur aangeduid. Ik kan mij de discussies tijdens mijn academietijd nog goed herinneren over de publieke omroep en de commerciële producenten als Endemol. Of de opkomst van Volumia en André Rieu, in hoeverre kon je hier met goed fatsoen voor uitkomen dat je het knap vond wat zij deden? Waarom wel ‘Man bijt hond’ en niet ‘De Bloemenstal’?  Dit waren moeilijke discussies, want enerzijds heb je het over smaak, en anderzijds over een gecreerde cultuur, waarin bewust de scheiding tussen artistiek en commercie wordt gemaakt. Waarom vraag ik mij af? En is dit ook zo?

Waarde van Kunst

Uit de onderzoekgegevens van Gerard Marlet (Atlas voor Gemeenten) en Bastiaan Vinkenburg (Berenschot) blijkt dat bezuinigen op cultuur veel meer kost dan het oplevert. Voor steden is een fatsoenlijk cultureel aanbod een belangrijke voorwaarde voor een goed economisch klimaat en sterk van invloed op de waarde van het stedelijke vastgoed. Daarnaast kent het ook nog een maatschappelijke waarde. Kunst reageert op ontwikkelingen in de maatschappij, stelt dingen ter discussie en doorbreekt normen en waarden. Door het op losse schroeven zetten van vastgeroeste ideeën ontstaat er vrijheid in denken en daarmee ruimte voor nieuwe ideeën en ontwikkelingen. Dit is een van de belangrijkste kenmerken en een belangrijke waarde van de kunstsector.

Het bericht Waarde van Kunst verscheen eerst op CreativeMV.

Leider van de toekomst

IBM heeft vorig jaar onder CEO’s en studenten onderzoek gedaan naar de kwaliteiten van de leider van de toekomst. In de top 3 van kwaliteiten staat creativiteit bovenaan, gevolgd door global thinking en integriteit. De traditionele patronen afschuddend en met open, maar vooral avontuurlijke mind op weg naar de toekomst. De wereld mag dan complexer zijn, maar niet meer onzeker. De kennis en technologie groeit met de dag en juist nu wordt creativiteit als leiderschapskwaliteit op nummer één geplaatst.

Facts, figures & gevoel

Opmerkelijk verschil tussen de oudere generatie CEO’s en de nieuwe opkomende generatie is het geloof in en vertrouwen op ervaring en intuïtie bij het maken van beslissingen. De nieuwe groep leiders vertrouwt op analyse van data om haar strategiekeuze te maken en haar doelen te stellen. Facts and figures boven gevoel. Lijkt tegenstrijdig met een entrepreneurial wijze van leidinggeven, die nu zo vaak wordt geprezen in onderzoeken omtrent sociale innovatie. Gelukkig vonden de studenten dat ook. De nieuwe generatie wil alles vermijden dat mogelijk het proces vertraagd. Snelheid voor alles. Dus het liefst een combinatie van feiten en dynamiek, en als het nodig is keuzes op basis van ervaring en zelfvertrouwen.

Interconnectiviteit

Interconnectiviteit wordt door de studenten gezien als symbool van deze tijd. Alles en iedereen staat met elkaar in verbinding. Klanten weten elkaar goed te vinden (denk aan ratingsites en uitwisselplatforms), maar helaas kunnen we dit nog niet zeggen over het contact met de leverancier. Juist voor het gevecht om de gunst van de klant is creativiteit noodzakelijk. Het leidt tot de ontwikkeling en verbetering van de klantbeleving; het verkleinen van de afstand met de klant; en het scheppen van ruimte voor belangrijke nieuwe inzichten.

Creatief leiderschap

Dat is de essentie van creatief leiderschap. Medewerkers motiveren tot excelleren en hierin een voorbeeld zijn. In feite het managen van de menselijke verbeelding. Het vraagt om leiders die de ‘waarom vraag’ durven stellen bij gebruikelijke paradigma’s. Een platte netwerkorganisatie, gericht op het leren van fouten en dat stuurt op resultaat. Het appelleert wel aan de intrinsieke motivatie van medewerkers zodat die niet vooral (of alleen) bezig zijn met het oplossen van problemen, maar ook kansen kunnen zien en ideeën met elkaar willen onderzoeken. In feite de zogenaamde intrapreneurs.

Ook ik vind deze leiderschapsstijl, de managementstijl voor bedrijven nu en in de toekomst. Wat mij echter heeft verbaasd, is de ondergeschiktheid van intuïtie in het leiderschapsverhaal. Veel ondernemers, waaronder ikzelf, zweren hierbij. “Behoor ik dan al tot de oudere generatie?”, denk ik hardop. Daarover verder nadenkend, is intuïtie vanzelfsprekend individueel, maar juist ook een heel creatief proces. In je onderbewuste worden al de verbindingen gemaakt, die logischerwijs misschien niet gemaakt zouden worden. Hoe vaak is je ratio in discussie met je intuïtie? Is vertrouwen dan misschien het sleutelwoord? De studenten spraken over zelfvertrouwen door ervaring, maar misschien bedoelden ze eigenlijk wel vertrouwen op je gevoel, je intuïtie. Juist creatief leiderschap zou kunnen leiden tot beter gebruik van je intuïtie. Ondernemen vanuit rust en vertrouwen. Een bedrijf met creatief kapitaal als goud in handen.

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][/vc_column][/vc_row]

Het bericht Creatief kapitaal verscheen eerst op CreativeMV.